skip to Main Content
Proqramlaşdırma Dili

Proqramlaşdırma dili

Əsrin proqramlaşdırma dili dərsliyində hamınızı xoş gördük. Bu gün proqramlaşdırma dillərinin həm sayının, həm tətbiq sahələrinin kifayət qədər çox olduğu bir vaxtda yaşayırıq. Hansı proqramlaşdırma dilini örgənmək, hansı ilə daha yaxşı iş tapa bilmək v.s. kimi suallar həmişə həm yeni başlayanlar, həm də təcrübəli proqramçılar üçün sual olub. Şübhəsiz ki, hər bir dilin istər qrammatik, istər kitabxana və istərsə də tətbiq sahəsindən asılı olaraq müxtəlif üstünlükləri və çatışmamazlıqları var. Lakin proqramlaşdırma dilləri arasında oxşar cəhətlər də kifayət qədərdir. Bu isə bir dili bilən üçün digərinə keçməyi asanlaşdırır. Lakin dillərin heç də hamısı yenibaşlayanlar üçün eyni dərəcədə asan deyil. Buna səbəb bir çox dillərin yeni başlayanlar üçün nəzərdə tutulmaması və sənaye tətbiqli olmasıdır(C++, JAVA, PHP v.s.). Bir çox avropa və amerika məktəblərində proqramlaşdırma orta məktəbdən tədris olunur və bunun üçün örgənmək üçün xüsusi tətrib olumuş dillərdən istifadə olunur. Hətta bir çox prestijli məktəblərin özləri üçün tərtib olunmuş ayrıca proqramlaşdırma dillərindən istifadə edirlər, hansı ki bu dillər digərləri üçün əlçatan olmur. Ali məktəbdə isə artıq ilkin proqramlaşdırma təcrübəsi olan tələbələrə sənaye tətbiqli dillər tədris olunur. Bəs bizdə Azərbaycanda vəziyyət necədir? Azərbaycan informatika məktəbinin inkişaf etməsini, avropa, amerika və daha da yüksək səviyyəyə qalxmasını şübhəsiz ki, hamımız arzulayırıq. Reallıqda da bu məktəbin bir çox peşəkar mütəxəssislər yetişdirdiyi göz qabağındadır. Amma istər orta məktəbdə, istər universitetdə oxuyarkən və daha sonra informatikanın örgənilməsi ilə maraqlananda problemlərin mövcudluğu, bir çoxlarının proqramlaşdırmanı örgənə bilməmələrinə görə ondan imtina etməsi v.s. kimi hallar ilə çox rastlaşırıq. Əvvəllər istər orta məktəb, istərsə də univeristetdə yenibaşlayanların (söhbət Azərbaycan məktəblərindən gedir) yalnız bir seçimi var idi, PASKAL Proqramlaşdırma Dili. Hal-hazıra orta məktəblərdə Azərbaycan dili əsaslı AlpLoqo proqramlaşdırma dili tədris olunur. Bu dilin də ərsəyə gəlməsində zəhməti olan bütün mütəxəssislərə təşəkkürümüzü bildiririk və inkişafında uğurlar arzulayırıq. Ümumiyyətlə gələcəkdə Azərbaycan dili əsaslı proqramlaşdırma dillərinin sayının və keyfiyyətinin artmasını arzulayırıq. Beləliklə bütün yuxarıda sadaladığımız vəziyyəti, problemləri nəzərdən keçirib Azərbaycan dili əsaslı yeni bir proqramlaşdırma dili hazırlamağa qərar verdik. Yeni yaradılacaq dil aşağıdakı tələblərə cavab verməli idi: 1) Proqramlaşdırma mühitinin quraşdırılması sadə olmalı 2) İstifadəçi interfeysi Azərbaycan dilində olmalı 3) Dilin qrammatikası Azərbaycan dili əsaslı olmalı 4) Bütün səhv ismarıcları (kompilyasiya və icra) Azərbaycan dilində olmalı 5) Qramatika yeni başlayanlar tərəfindən asan başa düşülən olmalı 6) Müasir tanınmış dillərə(C,C++, C#,JAVA,PHP …) inteqrasiyanı asanlaşdırmaq məqsədilə qramatika C dili ailəsinə yaxın olmalı 7) Yeni başlayanlara normal proqramlaşdırma təcrübəsi toplaya bilmək üçün kifayət qədər proqramlaşdırma imkanlarına sahib olmalı Təxminən 3 il müddətə tam sıfırdan başlayaraq qarşıya qoyduğumuz tələblərin hamısına cavab verən bir dil tərtib elədik. Növbəti illər ərzində dil üzərində işlərimizi davam etdirməyi və dili müasir 3-cü səviyyəli dillərin cavab verdiyi bir səviyyəyə çatdımağı planlaşdırırıq. Əsas işlər təkmilləşdirmə və kitabxanaların yığılmasıdır. Ümid eliyirəm bu dil gözləntiləri doğruldacaq, həqiqətən də asan bir dil olacaq, istifadəçilər tərəfindən mənimsənilməsi rahat olacaq və ilkin proqramlaşdırma təcrübəsi toplamaq və müasir peşəkar dillərə keçməyə yardımçı olacaq.

Geri dön

Back To Top